Thiết kế không gian sáng tạo cho văn phòng

Thiết kế không gian sáng tạo

Trụ sở trước kia của Valorem – công ty công nghệ tại thành phố Kansas, bang Missouri – hầu như không có ánh sáng tự nhiên và các bức tường đều mang màu xám cũ. Cơ sở mới thì hoàn toàn trái ngược. Các bức tường đều được phủ màu xanh lá, vàng, xanh biển rực rỡ, và ánh sáng tự nhiên nay đã rọi vào không gian bên trong căn phòng.

Trong khi nơi làm việc mới này hấp dẫn hơn, George cho rằng văn phòng kiểu này cũng thúc đẩy óc sáng tạo và hiệu suất làm việc. “Không chỉ không gian làm việc tốt hơn, nhân viên của chúng tôi còn nghĩ ra đủ loại ý tưởng táo bạo và sáng tạo,” George, phó chủ tịch điều hành cấp cao của công ty, cho biết.

Ý tưởng rằng cuộc di dời văn phòng đơn giản đã giúp các nhân viên Valorem tuôn trào dòng chảy sáng tạo không xa vời như ta nghĩ. Ngày càng có nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng ánh sáng, màu tường và thậm chí độ cao của trần cũng có thể tác động lớn đến cách ta tư duy. Tuy các văn phòng không gian mở, chật chội có thể giúp các công ty ít phải tốn kém nhờ xếp nhiều người hơn vào khoảng không gian nhỏ hẹp hơn, nhưng không gian làm việc như thế có thể bào mòn tính sáng tạo của ta.

“Văn phòng như vậy được thiết kế cho lối tư duy sản xuất, nhưng hầu hết các công việc của ta là công việc trí óc vốn đề cao tính đổi mới và sáng tạo,” theo lời Kay Sargent, giám đốc mảng không gian làm việc tại công ty thiết kế toàn cầu HOK. “Nhân viên phải cảm thấy an toàn và thoải mái thì mới có thể tự do sáng tạo.” Nếu các nhu cầu đó không được thỏa mãn, tính sáng tạo có thể bị ảnh hưởng, Sargent cho biết.

Một nơi làm việc được thiết kế đúng cách tạo ra môi trường giúp nhân viên tư duy tốt hơn, và thường thì họ còn không nhận ra điều đó. Hiện nay, một số công ty chủ động tìm đến khoa học nhằm tìm cách giải phóng tư duy của nhân viên mình.

Tông xanh lá trong thiết kế không gian

Việc trang trí văn phòng của bạn bằng màu xanh lá có thể kích thích tư duy sáng tạo, như tại trụ sở của Viện Thẩm Định Giá Hoàng gia Anh ở Luân Đôn.
Việc trang trí văn phòng của bạn bằng màu xanh lá có thể kích thích tư duy sáng tạo, như tại trụ sở của Viện Thẩm Định Giá Hoàng gia Anh ở Luân Đôn.

Theo nhà tâm lý thiết kế môi trường Sally Augustin, một trong những cách dễ nhất để lan tỏa cảm hứng sáng tạo là chọn màu sơn tường phù hợp cho văn phòng. Design with Science, công ty có trụ sở tại Illinois của bà giúp các doanh nghiệp áp dụng nghiên cứu vào văn phòng làm việc của họ.

Tuy sở thích cá nhân sẽ có phần nào tác động, màu xanh lá có mối liên hệ trực tiếp với tính sáng tạo. Các màu sáng khác như xanh dương nhạt và vàng cũng có thể kích thích óc sáng tạo.

Theo Augustin, hai nguyên nhân sau có thể lý giải cho hiện tượng này. Thứ nhất, các màu dịu hơn như xanh lá và xanh dương ít gây kích thích hơn các màu sặc sỡ như đỏ, nên nó ít làm ta xao nhãng trong công việc. Thứ hai, màu xanh lá cũng gợi cho ta nghĩ đến thiên nhiên và giúp ta thư giãn.

Nếu có một màu ta cần tránh thì đó chính là màu đỏ. Tuy có thể mang lại cho ta cảm giác tràn trề năng lượng, sắc đỏ lại liên kết với khả năng phân tích kém và sự hung hăng.

Ánh sáng ảnh hưởng đến tâm trạng

Ánh sáng cũng rất quan trọng trong việc nuôi dưỡng tính sáng tạo, theo Augustin. Việc tạo ra sự cân bằng ánh sáng được chứng minh là yếu tố quyết định trong việc duy trì tâm trạng phù hợp tại nơi làm việc. Văn phòng quá tối sẽ làm nhân viên cảm thấy buồn ngủ, nhưng nếu quá sáng, họ có thể cảm thấy lo âu. Các chuyên gia khuyên độ sáng lý tưởng của văn phòng là khoảng 500 lux – mức ánh sáng tương đương lúc bình minh vào ngày trời trong.

Tuy nhiên, nguồn sáng tốt nhất chính là ánh sáng tự nhiên, Augustin cho biết. Người ta đã chứng minh rằng ánh sáng tự nhiên có thể cải thiện tâm trạng của ta, giúp ta ngủ ngon hơn và làm việc năng suất hơn. Nhưng để tận dụng tối ưu ánh sáng tự nhiên, ta cần phải có thêm nhiều điều khác.

“Nếu bạn được tiếp xúc ánh sáng tự nhiên nhưng bốn bề chỉ là tường thì cũng không hiệu quả,” Sargent cảnh báo. “Bạn phải kết hợp nhiều thứ với nhau – ánh sáng, cây xanh, nước và gỗ. Những yếu tố này có tác động tích cực đến hầu hết mọi người.”

Khi nói đến ánh sáng nhân tạo, độ ấm và màu sắc rất quan trọng, Augustin cho biết. Trong các không gian làm việc mang tính hợp tác, nơi ta cần tư duy sáng tạo, bà khẳng định gam màu ấm là lý tưởng nhất. Nếu ta cần tập trung hay tư duy phân tích, ánh sáng xanh hơn sẽ tốt hơn.

Một nghiên cứu khác của Đại học Cornell cho thấy việc sử dụng đèn chiếu ngược gián tiếp tập trung tác động lớn đến sự hài lòng và năng suất làm việc của nhân viên hơn loại đèn âm trần tán rộng thường thấy tại đa số các văn phòng làm việc không gian mở.

Tạo không gian trống bên trên

Một người ở trong không gian có trần cao 3 mét sẽ có khuynh hướng suy nghĩ tự do và trừu tượng hơn.
Một người ở trong không gian có trần cao 3 mét sẽ có khuynh hướng suy nghĩ tự do và trừu tượng hơn.

Có lẽ điều đáng ngạc nhiên nhất là khoảng trống phía trên đầu có thể ảnh hưởng đến tư duy của ta. Một nghiên cứu năm 2007 về tác động của độ cao trần lên các quá trình xử lý trong não người phát hiện ra rằng trần cao kích thích tư duy sáng tạo tốt hơn, trong khi trần thấp giúp ta hoàn thành nhiều công việc hơn.

“Độ cao của trần khiến ta nảy ra nhiều kiểu khái niệm hoặc suy nghĩ khác nhau,” theo Joan Meyers-Levy, tác giả của nghiên cứu trên. “Các khái niệm này sau đó sẽ ảnh hưởng đến cách ta xử lý thông tin thực tế.”

“Trần cao kích hoạt ý nghĩ về sự tự do hoặc phi ranh giới,” cô cho biết. “Khi ở trong một căn phòng trần thấp, ta sẽ kích hoạt các khái niệm về sự trói buộc hoặc giam cầm.”

Đây không phải là lĩnh vực nghiên cứu mới. Nghiên cứu trên nhắc đến công trình năm 1966 của Edward Hall, người đã áp dụng lý thuyết này vào các nơi thờ tự. Ông nêu ra rằng “nhà nguyện, nơi có không gian nhỏ hẹp, có nhiều khả năng truyền đạt khái niệm về sự giam cầm hoặc hạn chế, trong khi các thánh đường gợi nhớ đến sự tự do và rộng mở của vũ trụ.”

Áp dụng vào thực tiễn

Kết hợp tất cả các yếu tố thiết kế tinh tế này với nhau đồng nghĩa với việc phát triển nhiều không gian làm việc khác nhau, nhờ đó nhân viên có thể tìm được không gian riêng tư khi cần, nhưng cũng có thể làm việc trong các khu vực dành cho tư duy sáng tạo và phân tích, Sargent cho biết.

Lấy ví dụ, công ty có thể trang bị một căn phòng trần cao nơi nhân viên làm các công việc sáng tạo, và một phòng khác có trần thấp nơi mọi người có thể hoàn thành các công việc thực tiễn.

Công ty Valorem có nhiều phòng khác nhau phục vụ cho các loại công việc khác nhau. Dù họ chưa xây dựng các khu vực có độ cao trần khác nhau, nhưng một số phòng được thiết kế dành cho các công việc mang tính hợp tác và số khác dành cho các công việc cần sự tập trung. Một số phòng có các màu tường khác nhau để gợi lên những tâm trạng khác nhau, George cho biết.

Tất nhiên không gian làm việc không phải yếu tố duy nhất thúc đẩy tính sáng tạo –  đồng nghiệp, cấp trên và niềm đam mê trong công việc của ta đều góp phần vào đó. Nhưng môi trường xung quanh ta có thể thúc đẩy tinh thần sáng tạo. Với những ai làm việc trong các không gian ảm đạm, việc đặt thêm chậu cây vào buồng làm việc hoặc các tranh ảnh đầy màu sắc trên bàn có thể giúp khơi nguồn sáng tạo, Sargent khuyên.

“Mấu chốt là ta phải tạo ra sự đa dạng về không gian,” Sargent nói. “Chúng ta muốn tạo ra các môi trường tối ưu hóa tiềm năng thành công.”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *