Giải mã 9 vai trò trong làm việc nhóm

9 vai trò trong làm việc nhóm

Khi một nhóm hoạt động hiệu quả nhất, bạn thường sẽ thấy mỗi thành viên đều có trách nhiệm rõ ràng. Quan trọng không kém, bạn cũng sẽ thấy tất cả các vai trò cần cho mục tiêu của nhóm đều được đảm nhận và thực hiện tốt.

Nhưng thông thường, dù có các vai trò và trách nhiệm rõ ràng, các nhóm lại không thể hiện hết tiềm năng của mình.

Tình trạng này xảy ra trong các nhóm của bạn thường xuyên đến mức nào? Có lẽ một số thành viên trong nhóm không hoàn thành những việc bạn mong họ hoàn thành. Có lẽ một số khác không đủ linh hoạt, do đó công việc bị bỏ sót. Có lẽ người được nhóm tin tưởng vì có các ý kiến chuyên môn cao đã không thấy được bức tranh lớn hơn nên bỏ sót các công việc hoặc các bước cần thực hiện. Cũng có thể, thành viên nào đó cảm thấy chán nản vì họ không đồng ý với phương pháp của một thành viên khác trong nhóm.

Tiến sĩ Meredith Belbin đã nghiên cứu cách làm việc nhóm suốt nhiều năm, và ông thật xuất sắc khi quan sát thấy rằng mọi người trong nhóm có xu hướng đảm đương “các vai trò nhóm” khác nhau. Ông định nghĩa vai trò nhóm là “một xu hướng cư xử, đóng góp và tương tác với những người khác theo một cách nhất định” và định ra 9 vai trò làm nền tảng cho sự thành công của nhóm.

Tạo ra các nhóm cân bằng hơn

Belbin cho biết rằng bằng cách hiểu rõ vai trò của mình trong một nhóm cụ thể, bạn có thể phát triển những điểm mạnh và hạn chế những điểm yếu của mình, từ đó cải thiện cách bạn đóng góp vào nhóm.

Trưởng nhóm và những người chịu trách nhiệm phát triển nhóm thường sử dụng mô hình Belbin để giúp tạo ra các nhóm cân bằng hơn.

Các nhóm có thể trở nên mất cân bằng nếu tất cả các thành viên đều có phong cách cư xử hoặc có vai trò nhóm tương tự nhau. Nếu các thành viên có điểm yếu giống nhau thì cả nhóm thường sẽ có điểm yếu đó. Nếu tất cả đều có cùng các thế mạnh trong kỹ năng làm việc nhóm, họ có thể sẽ cạnh tranh (hơn là hợp tác) các nhiệm vụ và trách nhiệm phù hợp nhất với phong cách của họ.

Biết được điều này, bạn có thể sử dụng các mô hình cho nhóm của mình để giúp đảm bảo các vai trò cần thiết được đảm nhiệm, đồng thời xử lý những căng thẳng có thể xảy ra do vấn đề hành vi hoặc những điểm yếu của các thành viên.

Hiểu mô hình vai trò nhóm của Belbin

Belbin xác định 9 vai trò và phân loại những vai trò này thành 3 nhóm: Hướng Đến Hành động, Hướng Đến Con người và Hướng Đến Suy nghĩ. Mỗi vai trò được kết hợp với thế mạnh tiêu biểu về hành vi và tương tác giữa các cá nhân.

Belbin cũng xác định những điểm yếu đặc trưng thường đi kèm với từng vai trò. Ông gọi nó là những điểm yếu “chấp nhận được,” vì điểm yếu nào cũng có thể được phát hiện và cải thiện.

Những vai trò hướng đến hành động

Người định hình – Shaper (SH)

Người định hình là người thách thức nhóm cải thiện. Họ là những người năng động và thường là người hướng ngoại thích khuyến khích người khác, nghi ngờ các lẽ thường và tìm kiếm các phương pháp tốt nhất để giải quyết vấn đề. Người định hình là một trong những người khuấy động mọi thứ để đảm bảo rằng tất cả các khả năng sẽ được xem xét và nhóm không trở nên tự mãn.

Người định hình thường xem trở ngại là thách thức thú vị và họ có xu hướng can đảm tiến về phía trước trong khi những người khác thì muốn bỏ cuộc.

Điểm yếu: họ hay tranh luận, có thể tổn thương cảm xúc của người khác.

Người thực thi – Implementer (IMP)

Người thực thi là người tiến hành công việc. Họ biến những ý kiến và ý tưởng của nhóm thành hành động và kế hoạch thực tế. Họ thường là những người bảo thủ, có kỷ luật, làm việc có hệ thống, hiệu quả và có khả năng tổ chức rất tốt. Đây là người mà bạn có thể tin tưởng giao việc.

Điểm yếu: kém linh hoạt, khó chấp nhận thay đổi.

Người hoàn thành – Completer-Finisher (CF)

Người hoàn thành là người đảm bảo các dự án được hoàn thành triệt để. Họ đảm bảo dự án không xảy ra sai lầm hoặc thiếu sót và họ chú ý đến các chi tiết nhỏ nhất. Họ rất quan tâm đến thời hạn và sẽ thúc đẩy nhóm hoàn thành công việc đúng hạn. Họ được mô tả là những người cầu toàn, ngăn nắp, chu đáo tỉ mỉ và hay lo.

Điểm yếu: cả lo, khó giao phó công việc.

Những vai trò hướng về con người

Người điều phối – Coordinator (CO)

Thông thường, người điều phối là người đảm nhận vai trò lãnh đạo nhóm và cũng được xem là người đứng đầu. Họ dẫn dắt nhóm tới những gì họ cảm thấy là mục tiêu. Họ thường là những người giỏi lắng nghe và có thể dễ dàng nhận ra giá trị lợi ích mà mỗi thành viên trong nhóm mang lại. Họ bình tĩnh, tốt bụng và giao việc rất hiệu quả.

Điểm yếu: uỷ thác quá nhiều trách nhiệm cá nhân, thường thích chi phối người khác.

Người làm việc nhóm – Team Worker (TW)

Người làm việc nhóm là người hỗ trợ và đảm bảo rằng mọi người trong nhóm đang làm việc với nhau hiệu quả. Người này giữ vai trò là nhà đàm phán trong nhóm và họ rất linh hoạt, giỏi ngoại giao và nhạy bén. Họ có xu hướng nổi tiếng là giỏi làm việc độc lập, nhưng lại thường ưu tiên sự gắn kết của nhóm và giúp mọi người hòa hợp với nhau.

Điểm yếu: thiếu quyết đoán, không kiên định khi thảo luận và ra quyết định.

Người điều tra nguồn lực – Resource Investigator (RI)

Người điều tra nguồn lực rất sáng tạo và ham hiểu biết. Họ khảo sát các lựa chọn có sẵn, phát triển các thông tin liên lạc và thay mặt cả nhóm thương lượng về các nguồn lực. Họ là thành viên nhiệt tình, thường xác định và làm việc với các tối tác bên ngoài để giúp nhóm hoàn thành mục tiêu. Họ cởi mở và thường hướng ngoại nên người khác thường dễ tiếp nhận họ và ý tưởng của họ.

Điểm yếu: sớm mất đi sự nhiệt huyết, thường quá lạc quan.

Những vai trò hướng đến suy nghĩ

Người gieo ý tưởng – Plant (PL)

Người gieo ý tưởng là người sáng tạo, luôn nghĩ ra những ý tưởng và phương pháp tiếp cận mới. Họ phát triển mạnh khi được khen ngợi nhưng khó tiếp nhận các ý kiến phê bình. Người gieo ý tưởng thường hướng nội và thích làm việc độc lập.

Điểm yếu: vì ý tưởng của họ thường quá mới lạ nên nó khó có thể được thực hiện ngay; họ cũng giao tiếp kém và có xu hướng phớt lờ các quy định và giới hạn được đặt ra.

Người giám sát-đánh giá – Monitor-Evaluator (ME)

Người giám sát-đánh giá giỏi nhất việc phân tích và đánh giá các ý tưởng mà người khác (thường là người gieo ý tưởng) đưa ra. Họ khôn ngoan, khách quan và cẩn thận cân nhắc lợi-hại của tất cả các lựa chọn trước khi đi đến quyết định. Người giám sát-đánh giá là nhà tư duy phản biện và rất có chiến lược trong các phương pháp của mình.

Điểm yếu: thường được xem là tách biệt hoặc vô cảm, không giỏi truyền động lực vì họ thường phản ứng với sự việc hơn là chủ động khiến nó xảy ra.

Chuyên gia – Specialist (SP)

Chuyên gia là người giỏi các kiến ​​thức chuyên môn cần thiết để hoàn thành công việc. Họ tự hào về kỹ năng và khả năng của mình, họ làm việc để duy trì năng lực chuyên môn. Công việc của họ trong nhóm là làm chuyên gia cho một lĩnh vực và tập trung hoàn toàn vào lĩnh vực đó.

Điểm yếu: việc đó có thể hạn chế sự đóng góp của họ và gây nên mối bận tâm rằng các chi tiết chuyên môn có thể phương hại đến bức tranh lớn hơn.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *